blacha przewodnika tatrzańskiego
Tatry dla każdego

Artur Krupiński

przewodnik tatrzański

tel. 608-753-206

Z przewodnikiem w Tatry

Skorzystaj z usług przewodnika tatrzańskiego.
Wycieczki z przewodnikiem są zawsze udane.

Iluzjon tatrzański

Filmy o Tatrach i z Tatrami w tle, z lat 1902-2004. Filmy, w których Tatry i Zakopane są integralną częścią treści (fabuły), lub są tylko pretekstem (wręcz dekoracją) do historii, która mogłaby dziać się (lub dzieje się) zupełnie gdzie indziej. Jest to stale zupełniane zestawienie filmów fabularnych, seriali, filmów pełno- i krótkometrażowych, dokumentalnych i archiwalnych, niemych lub bez dźwięku, z filmami animowanymi dla dzieci włącznie.

    1919-1945

  1. Jánošík (1921). Pierwszy film o Janosiku, jeden z pierwszych filmów nakręconych w Czechosłowacji (we współpracy z USA).
  2. Zazdrość (lub: Tragedia zniesławionej, 1922). Melodramat. Zhańbiona dziewczyna podpala stodołę, w której śpi szantażysta.
  3. Bożyszcze. W sidłach uwodziciela (1923) [film nie zachował się]. Melodramat. Plenery nad Czarnym Stawem Gąsienicowym.
  4. Otchłań pokuty (1923). Mroczny melodramat pełen mrocznych tajemnic. W tle Morskie Oko.
  5. Orlę (1927) [film nie zachował się]. Tajemniczy doktor wywołuje ducha Janosika, by dowiedzieć się, gdzie ukrył skarby.
  6. Der Bergführer von Zakopane (Burza nad Zakopanem, 1931). Film promujący Zakopane. Wg J.A. Szczepańskiego „splot bzdurstw”.
  7. Biały ślad (1932). Dramat narciarsko-liryczny. Historia miłosna w zimowych pejzażach tatrzańskich.
  8. Zamarła Turnia (1933) ...
  9. Zamarłe echo (1934) [koniec filmu nie zachował się]. Dwa pokolenia połączone zakopiańską tajemnicą tragicznej miłości.
  10. Dzień wielkiej przygody (1935). Harcerze, kłusownicy, przemytnicy... Konflikt sumienia z prawem wygrywa serce.
  11. Jánošík (1935). Drugi czechosłowacki film o Janosiku.
  12. Tajemnica panny Brinx (1936). Okruchy tatrzańskie: scena wspinaczki i pierwsza rola filmowa kolei linowej na Kasprowy Wierch.
  13. Halka (1937). Ekranizacja opery Stanisława Moniuszki.
  14. Nedeľa pod Tatrami (1938). Film dokumentalny. Życie pod Tatrami (Szczyrba, Ważec, Ździar).
  15. Sportowiec mimo woli (1939). Komedia pomyłek. Fryzjer Czwartek udaje hokeistę, a hokeista Piątek fryzjera.
  16. 1946-1956

  17. Čertova stena (1949). Komedia o miłosnym trójkącie, rozgrywająca się w Tatrach podczas zimowego urlopu.
  18. Czarci żleb (1949). Dramat sensacyjny. Historia próby przemytu dzieł sztuki przez granicę w Tatrach.
  19. Tatry w zimie (1949). Dokumentalny. Piękno zimowych Tatr.
  20. Wielki redyk (1949). Reportaż o projekcie przeniesienia pasterstwa z Tatr do Pienin.
  21. Janosik (1954). Film animowany (lalkowy) o Janosiku, walczącym z gnębiącym górali panem.
  22. Zdobywcy Orlej Perci (1954). Reportaż z wycieczki wysokogórskiej w Tatry.
  23. Anděl na horách (1955). Komedia. Inspektor praskich kolei wyjeżdża na zimowy urlop w Tatry.
  24. Błękitny krzyż (1955). Fabularyzowany dramat wojenny o wyprawie TOPR po radzieckich partyzantów w 1945 r.
  25. Podhale w ogniu (1955). Film historyczny o rebelii Kostki Napierskiego.
  26. Jedziemy zimą w Tatry (1956). Amatorski film 16 mm. Narciarskie wczasy w Tatrach.
  27. Zbójnicki (1956). Taniec zbójnicki w wykonaniu Zespołu Pieśni i Tańca.
  28. 1957-1970

  29. Con bravura (1957). Wojenny. Udająca zakonnicę dziewczyna, próbuje przejść przez Tatry na Węgry.
  30. Deszczowy lipiec (1957). Dramat melancholijny z obrazkami z zakopiańskiego życia wczasowego w tle.
  31. Narty, gips, Zakopane (1957). Etiuda o spotkaniu narciarzy z gipsem, pełna zabawnych sytuacji i dowcipów.
  32. Na wspinaczce (1958). Reportaż ze wspinaczki w Tatrach.
  33. Narciarze (1958). Ekstremalne zjazdy narciarskie w Tatrach.
  34. Pláteníci spod Magury (data nieznana, po 1958). Film dokumentalny. Historia sukiennictwa na Orawie.
  35. Biały niedźwiedź (1959). Dramat. Podczas okupacji niemieckiej młody Żyd ukrywa się w Zakopanem.
  36. Jazz camping (1959). Spotkanie jazzmanów, reżyserów i młodych aktorek na Kalatówkach.
  37. Milcząca gwiazda (1959). Film wg „Astronautów” Stanisława Lema. „Ziemskie” plenery koło Zakopanego i nad Morskim Okiem.
  38. Taternicy (1959). Reportaż o zimowej wspinaczce w Tatrach.
  39. Pocztówki z Zakopanego (1960). Reportaż z Zakopanego. Właściwie to... melanżowy reportaż.
  40. Wariant R (1961). Trud taterników, zdobywających Mnicha najtrudniejszą (wówczas) drogą.
  41. Zakopane 61 (1961). Film o Zakopanem.
  42. Zuzanna i chłopcy (1961). Psychologiczny. Uwięzieni w jaskini grotołazi ujawniają swoje postawy życiowe.
  43. Zamarła Turnia (1962). Wspinaczka południową ścianą Zamarłej Turni z historią taternictwa w tle.
  44. Jánošík (1962/63). Trzeci czechosłowacki film o Janosiku (dwie części).
  45. Balada o Vojtovej Maríne (1964). Czechosłowacki film wg opowiadania Kazimierza Przerwy-Tetmajera.
  46. Drewniany różaniec (1964). Film o życiu w przedwojennych sierocińcach, obłudzie klasztornej etyki itd. itd.
  47. Katastrofa w górach (1965), z serii Zaczarowany ołówek. Narciarz demoluje stację kolei linowej, a potem trzeba go ratować.
  48. Lenin w Polsce (1965). Wspomnienia z pobytu Lenina w Polsce. Plenery na Podhalu i w Tatrach.
  49. Wojna domowa (1965-66, 15 odcinków). Serial obyczajowy. Sceny z życia rodzinnego.
    Odc. 10, Zagraniczny gość [fragment: Bogumił Kobiela uczy jazdy na nartach].
  50. Jaskinia (1966). Film o wyprawie grotołazów do jaskini.
  51. Ściana czarownic (1966). Historia niesubordynowanego sportowca, walczącego o powrót do reprezentacji.
  52. Dwóch (1967). Reżyserska etiuda szkolna.
  53. Zakopane x 3 (1967). Urok Tatr i Zakopanego zimą.
  54. Kulig (1968). Muzyczny. W zakopiańskich i tatrzańskich plenerach występują gwiazdy lat 60.
  55. Odwrót (1968). Po wypadku podczas wspinaczki, odwrót i wędrówka po ratunek dla kolegi.
  56. Jak rozpętałem drugą wojnę światową, cz. 1 (1969). Skąpe plenery: Kasprowy Wierch, Hala Gąsienicowa, Dolina Jaworzynki.
  57. Tatry Zachodnie (1969). Film turystyczno-krajoznawczy: zima, narty, kuligi, folklor.
  58. W zbójeckim obozie (1969), z serii Porwanie Baltazara Gąbki. Wspinające się przez przewieszki smocze auto!
  59. Wakacje z duchem (1969), z serii Zaczarowany ołówek. Przygody chłopca na bacówce.
  60. Znicz olimpijski (1969). Oparta na faktach historia działalności konspiracyjnej polskich narciarzy-kurierów.
  61. Góry o zmierzchu (1970). Profesor, niegdyś taternik, przybywa w góry, chcąc uczcić pamięć przyjaciela.
  62. Medená veža (1970). Film obyczajowy o przyjaźni i miłości, w schronisku gdzieś w Tatrach.
  63. Na skraju przepaści (1970), z serii Zaczarowany ołówek. Zimowe przygody, z ratowaniem porwanego przez lawinę narciarza.
  64. Reksio taternik (1970), z serii Reksio. Tytuł odcinka powinien raczej brzmieć: „Reksio ratownik górski”.
  65. Śpioch w jaskini (1970), z serii Zaczarowany ołówek. Chłopcy zwiedzają jaskinię. Tam spotykają niedźwiedzia i nie tylko.
  66. Tatry białe i zielone (1970) ...
  67. 1971-1980

  68. Kocie ślady (1971). Film kryminalny o przemycie przez Tatry kamieni szlachetnych.
  69. Orlie pierko (1971). Druga część przygód bohaterów filmu „Medená veža”.
  70. Żeby kózka nie skakała (1971), z serii Dziwne przygody Koziołka Matołka. Koziołek Matołek na nartach, na skoczni, w Zakopanem...
  71. Akcja (1972). Akcja ratunkowa na ścianie Kazalnicy w lutym 1972 r.
  72. Duhový luk (Łuk tęczy, 1972, 13 odcinków). Serial szpiegowski. Śledztwo w sprawie ukrytych w Tatrach tajnych archiwów SS.
    Odcinki: 1, Śmierć w górach, 2. Świadek, 3. Strach, 4 Nocna rozmowa, 5. Skarb w jeziorze, 6. Święto zmarłych 7. Karuzela śmierci, 8. Nagonka, 9. Zemsta, 10. Człowiek w masce, 11. Wigilia, 12. Odwet, 13. Lawina
  73. 1973 Hohe Tatra (1973). Amatorski film 8 mm. Turyści z Republiki Federalnej Niemiec na urlopie w Tatrach.
  74. Jak to się robi (1973). O trudnym procesie tworzenia fabuły filmu w Zakopanem.
  75. Janosik (1973, 13 odcinków). Kultowy polski serial przygodowy o Janosiku.
    Odcinki: 1. Pierwsze nauki, 2. Zbójnickie prawa, 3. W obcej skórze, 4. Porwanie, 5. Tańcowali zbójnicy, 6. Worek talarów, 7. Beczka okowity, 8. Dobra cena, 9, Pobór, 10. Wszyscy za jednego, 11. Trudno - miłość, 12. Pobili się dwaj górale, 13. Zdrada
  76. Wycieczka w góry (1973), z serii Przygody Bolka i Lolka. Przegląd tatrzańskich symboli z nutką dydaktyzmu. Brakuje tylko Giewontu.
  77. Horská doprava ČSD (data nieznana, po 1973). Film dokumentalny o kolejach pod Tatrami.
  78. Janosik (1974). Kinowa wersja serialu z 1973 r.
  79. Třicet případů majora Zemana (1974-78, 30 odcinków). Serial kryminalny.
    Odc. 22, Tatranské pastorále
  80. ...plecak (1975), z serii Pies, Kot i.... Pies choleryk goni jak zwykle kota spryciarza, tym razem podczas wycieczki w góry.
  81. Podhale (1975). Film turystyczno-krajoznawczy.
  82. Trzecia granica (1975, 8 odcinków). Serial wojenny o kurierach tatrzańskich.
    Odcinki: 1. Zbójnicka droga, 2. Blisko nieba, 3. Zatarte ślady, 4. W matni, 5. Nieznajoma z baru Bolero, 6. Order z Księżyca, 7. Mylne szlaki, 8. Porachunki
  83. Stratená dolina (1976). Kontynuacja przygód bohaterów filmów „Medená veža” i „Orlie pierko”.
  84. Zbojník Jurko (1976). Czwarty czechosłowacki pełnometrażowy film o Janosiku, tym razem animowany...
  85. Okupienie (1977). Psychologiczny. Związek dwojga ludzi, a ryzyko górskiej śmierci.
  86. Harnasiowa nuta (1978). Film biograficzny o Karolu Szymanowskim.
  87. Spirala (1978). Film psychologiczny o umieraniu rozpaczliwym i beznadziejnym. W tle Morskie Oko.
  88. Constans (1979). Obyczajowy. Czas przed polską dekadą himalajską. Kilka plenerów tatrzańskich.
  89. Krzesany (1979). Film baletowy. „Krzesany” Wojciecha Kilara w wykonaniu artystów Polskiego Teatru Tańca Baletu Poznańskiego.
  90. Hotel klasy lux (1979). Obyczajowo-polityczny. Skąpe plenery tatrzańskie.
  91. Ród Gąsieniców (1979, 6 odcinków). Serial historyczny o Podhalu.
    Odcinki: 1. Franek, syn Pawła Gąsienicy, 2. Poruszeństwo w Chochołowie, 3. Jędrek Gąsienica Krwawy, 4. Synowie Krwawego, 5. Paweł, syn Maćka Gąsienicy, 6. Izydor, wnuk Jędrka Krwawego
  92. Sygnały skalnego lata (1979) ...
  93. Zakopane FIS 1982 (1979). Dokument zrealizowany na konkurs miast-kandydatów organizatorów FIS w 1982 r.
  94. Zespół (1979). W filmie o zespole akrobacyjnym „Rombik”, piloci latają odrzutowcami nad Tatrami.
  95. Na każde wezwanie (1980). Film oświatowy o akcji TOPR po partyzantów radzieckich w 1945 r.
  96. Z biegiem lat, z biegiem dni (1980, 8 odcinków). Serial obyczajowy.
    Odc. 2, Kraków 1886 [zimowy wyjazd Dulskich do Zakopanego].
  97. Zakopane (1980). Film zrealizowany na zamówienie władz Zakopanego.
  98. 1981-1989

  99. Na zbójeckich dróżkach (1981), z serii Wędrówki Pyzy. Legenda o Janosiku w wersji dla dzieci, na wysokim poziomie artystycznym.
  100. Noční jazdci (1981). Dramat. Czas po pierwszej wojnie światowej. Przemyt na granicy czechosłowacko-polskiej w Tatrach.
  101. W górach skalistych (1981), z serii Opowiadania Muminków. Poznajemy Muminkową technikę wspinaczkową.
  102. Najpiękniejsza jaskinia świata (1983). Jaskinia, z mozołem zdobywana, (...) jest parabolą ludzkich tęsknot i nadziei.
  103. Taniec na linie (1983), z serii Sonda. Program popularnonaukowy zrealizowany w obiektach kolei linowej na Kasprowy Wierch.
  104. W lawinie (1983) ...
  105. Wspinaczka (1983). Film animowany o zdobywcy szczytu, na który wiedzie wyciąg krzesełkowy.
  106. Jestřábí věž (1984). Dramat psychologiczny. Odwaga, tchórzostwo, śmierć w górskim świecie.
  107. Lawina (1984). Film biograficzny o Mieczysławie Karłowiczu.
  108. Mariusz Zaruski. Żeglarz-taternik (1984). Dokument poświęcony Mariuszowi Zaruskiemu.
  109. Potrzask (1985) ...
  110. Skrót (1985), z serii Miś Uszatek. Dlaczego podczas górskich wycieczek należy unikać zajęcy i prosiaczków.
  111. Tumor Witkacego (1985). Film biograficzny o życiu i twórczości Stanisława Ignacego Witkiewicza.
  112. Lawiny (1986). Reportaż.
  113. Harnasie (1987). Film muzyczny (musical). Na góralskie wesele przychodzą zbójnicy.
  114. Juro Jánošík (1987). Filmowa wersja opery Jána Cikkera, napisanej w latach 1950-1953.
  115. Tulipan (1987, 6 odcinków). Serial kryminalno-obyczajowy.
    Odc. 3, [końcówka, oszust-uwodziciel próbuje metody „na Tatry”].
  116. Zakopane — wiatr halny (1987). Impresja dokumentalna o życiu mieszkańców Zakopanego.
  117. Schodami w górę, schodami w dół (1988). Obyczajowy. Zakopiańskie życie artystyczne przed wybuchem II wojny światowej.
  118. Trójkąt bermudzki (1988). Plenery na początku i nagłośniejszy w historii TPN wybuch na końcu filmu.
  119. Idź (1989). Film dedykowany tragicznie zmarłym w górach przyjaciołom reżysera.
  120. 1990-2004

  121. Rozmowy kontrolowane (1991). Komedia. Skąpy „zakopiański” początek plus rozmowa na Kasprowym Wierchu.
  122. Zbojník Jurošík (1991, 28 odcinków). Serial animowany dla dzieci. Dobranocki o przygodach zbójników.
  123. Gorali z Hornej Oravy (1992). Czechosłowacki dokument o folklorze pogranicza orawsko-podhalańskiego.
  124. Odvrátená tvár Vianoc tatranských (1992). Dokument. Rekonstrukcja tatrzańskiej tragedii z Bożego Narodzenia 1962 r.
  125. Legenda Tatr (1994). Na motywach prozy Tetmajera. Plenery zakopiańskie i tatrzańskie.
  126. Panna z mokrą głową (1994). Ekranizacja powieści Kornela Makuszyńskiego. Także plenery zakopiańskie.
  127. Panna z mokrą głową (1994, 6 odcinków). Serial przygodowy dla młodzieży.
    Odcinki: 5. Podróż do krainy marzeń, 6. Od pierwszego spojrzenia
  128. Pokonać górę (1994). Dokument poświęcony Tadeuszowi Łaukajtysowi.
  129. U pana Kornela w Zakopanem (1994). Dokument poświęcony Kornelowi Makuszyńskiemu.
  130. Demoniczne kobiety Witkacego (1995). Dokumentalny. Kobiety „półboga zakopiańskiego Olimpu”...
  131. Girl guide (1995). Sensacyjny. Podhalańska sekwencja spotkania bohatera z ojcem i góralską muzyką z Jamajki.
  132. Prowokator (1995). Sensacyjny. Walka z caratem na początku XX w. Plenery: Zakopane, Morskie Oko.
  133. Pieśń o wszechbycie (1996). Film o Mieczysławie Karłowiczu.
  134. Demony wojny wg Goi (1998). Dramat wojenny, do którego dużą część plenerów kręcono w Tatrach.
  135. Ganek (1998). Alpinista podczas samotnej wspinaczki na filarze Ganku w Tatrach.
  136. Projekt „X” (1998, 13 odcinków). Cykl reportaży z Bogusławem Lindą.
    Odcinki: 3. Nurkowanie pod lodem. Popradzkie Pleso, 5. Wspinaczka. Zakopane — Mnich, 10. Jaskinie. Zakopane — Jaskinia Czarna, 13. Spadochrony. Nowy Targ — Poprad
  137. Stanisław Marusarz. Ucieczka z Montelupich (1998). Wojenna historia słynnego sportowca i kuriera tatrzańskiego.
  138. Betlejemskie Gwiazdy (1999). Amatorski film instruktora Michała Kochańczyka z kursu taternickiego w 1995 r.
  139. Futuryści. Formiści. Nowa Sztuka (1999, 6 odcinków). Cykl programów oświatowych.
    Odc. 5, Leon Chwistek. Wielkość dla przyjemności
  140. O każdej porze (1999). Film o pracy Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego.
  141. Osudové okamžiky (2001-04, 137 odcinków). Reportaże telewizyjne. Dokumenty o tragediach w Czechosłowacji (także w Tatrach).
    Odcinki: Vysoké Tatry 1979 (2001), Tatranská Lomnica 1992 (2002), Velké Hincovo pleso 1965 (2002), Popradské pleso 1974 (2003), Teryho chata 1967 (2003)
  142. Karol Szymanowski. Linia życia (2002). Program dokumentalny.
  143. Tatry mystérium (2003). Impresja tatrzańska.
  144. Goralenvolk (2004). Dokumentalny. Historia góralskiej kolaboracji podczas II wojny światowej.
  145. Pręgi (2004). Psychologiczny. Zdjęcia kręcone w jaskiniach Mylnej, Dziurze i Dudnicy.